OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE KİTAP SEÇİMİ

2016-02-09 14:59:00

OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE KİTAP SEÇİMİ

Ekran_Resmi_2015-02-17_11.08.59.pngKitapsız yaşamak, kör, sağır, dilsiz yaşamaktır. Kitaplar da dostlar gibi iyi seçilmelidir. İlk kitabınızı ne zaman almıştınız? İlk okuduğunuz kitabı hatırlıyor musunuz? Kitaplar her zaman bizimle hayatın içindedirler. Bir çocuk için kitap demek; hayat demektir. Kitaplar hayatı değiştirebilirler. Bebeklere / çocuklara düzenli olarak doğumdan itibaren kitap okumalı ve çocukların kitap okunması sağlanmalıdır. Çocuk kitapları okumayı bilmeyen çocuğa önce kitabı, sonra da okumayı sevdirebilir. Kitap dünyasının kapılarını açabilir. Böylelikle çocuklar bir kitap kurdu haline gelen, kitap okumayı seven yetişkinler olarak büyürler. Birçok araştırma okuma alışkanlığının temellerinin aile tarafından atıldığını ortaya koymuştur. Çocuğuna kitap okuyarak model olan, çocuğuna kitap alan, kitap okuyan, çocuğu ile birlikte kütüphane ya da kitapçıya giden aileler; çocuklarının okuma alışkanlığı kazanmalarında önemli rol oynarlar.

0-6 yaş dönemindeki çocuklar için kitap denildiği zaman ilk akla gelen resimli kitaplardır. Resimli kitaplar basit ve anlaşılır kelimeler ile anlatılan öykülerin kullanıldığı, farklı büyüklük ve şekillerde hazırlanan, genellikle her sayfada renkli resimlerin kullanıldığı kitaplardır.

Çocuklar okuma alışkanlığını önce ailede, sonra okulda kazanırlar. Çocuklar ile birlikte evde 15 dakikalık kitap okuma saati yaparak rol model olabilirsiniz.

Resimli Kitapların Çocuk Gelişimine Etkileri:

“Çocukların hayal güçlerini geliştirir.

“Çocukların alıcı dil ve ifade edici dil gelişimlerini destekler, kelime dağarcığını zenginleştirir, dili etkin ve düzgün bir şekilde kullanmalarını sağlar.

“Çocukların gelişmekte olan iç ve dış dünyalarına katkıda bulunur.

“Çocukların gerçek yaşamla bağlantı kurmalarına yardımcı olur.

“Çocukların kendileri ve çevrelerinde olup bitenleri fark etmelerini sağlar.

“Gözlem yeteneklerini keşfederek geliştirme olanağı sunar.

“Çocukların dil, zihinsel ve sosyal-duygusal gelişimlerine katkıda bulunurlar.

“Birlikte kitap okuma çocukla anne-baba arasında iletişim kurulmasına yardımcı olur.

“Çocuklar kitaplardan insanları ve hayvanları tanımayı, sevmeyi öğrenirler.

“Kişiliklerinin bir parçası olan duyguları, değer yargılarını ve anlayış tarzlarını geliştirirler.

Yaş Gruplarına Göre Kitap Seçimi:

Çocuğun kitapla olan ilişkisi okuma yazmayı öğrenmekle başlamaz. Çocuk kitapla 0-6 yaş döneminde tanışır. Kitabın çocuk tarafından fark edilmesini, keşfedilmesini sağlamak yetişkinlerin görevidir. Çocukların yaş düzeyine , gelişim özelliklerine ve ilgilerine göre kitap seçimi yapılmalıdır.

Çocuklara 0-3 yaşlarda ilk sunulacak kitaplar çevrelerinde gördükleri olay,varlık ve nesnelerin resimlerini içeren kitaplar olmalıdır.Çocuk, yetişkinlerin kendisine okuduğu kitapların resimlerine bakar, varlık ve nesnelerin seslerini taklit eder. İlerleyen yaşlarda resimlerle ilgili sorular sorabilir. Metinlerle resimler arasındaki ilişkiyi bir yetişkinin kendisine anlatmasını isteyebilir.

4-6 yaş döneminde çocuğun çevresi genişlemiş, ilgileri gelişmiş dil kazanımları artmıştır. Bu dönemde anne baba ile birlikte öğretmen de kitaba yöneliş ve kitap seçimi konusunda sorumluluk taşır.

1-3 yaş çocuğu;dokunarak, tüm duyularını kullanarak öğrenir. Bu dönemde konuşmayı öğrenmesi ve dil becerilerini geliştirmesi için ona kitap okurken;

“Tanıdık nesnelerin olduğu

“Renkli

“Kısa cümleleri olan ve bol resimli

“Kolay yıpranmayacak kaliteli malzemelerden yapılmış kitaplar olmasına dikkat etmeliyiz.

3-5 yaşçocuğu için; onların yaratıcılıklarını destekleyecek, olayların nedenleri üzerine yoğunlaşan, günlük hayatla ilgili olayları anlatan kitapları tercih edebilirsiniz.

“Günlük yaşantıları ile ilgili konulardan seçilmiş

“Resimli

“Yaratıcılığı arttıran

“Kelime dağarcığını ve zihinsel becerilerini destekleyen kitaplar seçilmelidir

6-8 yaşçocuğu, artık okuma yazma öğrenmiştir. Kendisini tanımaya başlamış, başkalarından farklı duygu ve düşünceleri olabileceğini keşfetmiş, yeni şeyler denemeye istekli ve açıktır. Bu dönemde kitap seçerken;

“Gerçek hikâyelerden alıntılar içeren

“İçinde bilmediği kelimeler de olan

“Yeni bilgiler öğrenmesini sağlayan

“İlgi alanlarına göre farklı konularda kitaplar tercih edilmelidir.

 KİTAP OKURKEN DİKKAT EDEBİLECEĞİNİZ NOKTALAR:

“Öykünün öncelikle bütün olarak okunması gerekir.

“Çocuklarla yakın temas halinde (ona sarılarak) oturulmalıdır.

“Öykünün akışına uygun olarak ses tonu ayarlanmalıdır.(Örneğin; Kurt konuşurken kalın ve yüksek, Büyükanne konuşurken ince ve alçak ses tonu vb.)

“Öykünün kapak resmine bakarak “ Öykü’nün ismi sence ne olabilir?” diye sorulmalıdır.

“Baskı referanslama yapabilirsiniz. Her kitabın bir yazarının olduğu, baskı yılı, basım yeri hakkında konuşabilirsiniz.

“Kitaplar üzerindeki yazılara dikkat çekebilirsiniz.Kapaktaki yazılar ile içerikteki yazıların farklılığı üzerine konuşabilirsiniz.

“Kitap baştan sona çocuklara resimleri gösterilerek yavaş yavaş okunmalıdır.

“Kitap okurken çocuklar ile bir diyalog geliştirebilir, etkileşimli konuşabilirsiniz.

“Genişletici okuma yapabilirsiniz. Çocuk bir şey söyledi siz üzerine bir şey ekleyerek konuşabilirsiniz.

“Kitapta yer alan ilginç sözcükler hakkında konuşabilirsiniz.

“Kitabın ikinci okunmasında, öykünün merak uyandıran kısımlarında çocuklara sorular sorulabilir (Şimdi sence ne olacak?).

“Öyküyü okuduktan sonra öyküde adı geçen olay ve öykü kahramanları ile ilgili öyküyü hatırlamasına yönelik sorular sorulabilir (Ayıcık topunu bulamadığında ne yaptı? Annesi küçük ayıcığa ne söyledi? Vb.)

“Öykünün resimlerini göstererek anlatmasını isteyebilirsiniz..

“Öykünün gelişme bölümünü okuduktan sonra, okumayı bırakıp çocuğunuzdan tamamlamasını isteyebilirsiniz.

ÇOCUKLARA OKUMA ALIŞKANLIĞI KAZANDIRMAK

Okuma alışkanlığı kazandırmak için önemli olan çocuklara öğüt vermek değil model olmaktır. Çocuklar için anne babalarının ya da öğretmenlerinin kitap okuduklarını görmek onlara sözel olarak söylemekten daha etkilidir. Çünkü çocuklar bu dönemde model alarak öğrenirler.

Aile olarak çocuğunuza okuma alışkanlığı kazandırma konusunda;

“0-6 yaş erken çocukluk döneminde kitap okuyarak okumaya karşı ilgi oluşturabilirsiniz

“Kitapların çocukların ilgilerine, yaş gelişim özelliklerine uygun olmalarını sağlayabilirsiniz

“Kitap okuma konusunda model olabilirsiniz.

Okuma Alışkanlığı Kazandırma konusunda anne babalara öneriler:

“Çocuklarınızın kitap okumaları için onlara örnek olun.

“Çocukları kendi harçlıkları ile kitap almaları konusunda teşvik edin.

“Çocuklara düzenli dergi, gazete okumaları için cesaretlendirin.

“Çocuğunuza kitap okuyun. Onun size kitap okumasını isteyin.

“Çocuğunuzun odasında küçük bir kitaplık oluşturmasını sağlayın.

“Çocuğunuzla birlikte kitap almak için kitapçıları dolaşın. Birlikte kütüphaneye gidip ödünç kitap almasını teşvik edin.

Okuma sevgisi küçük yaşlarda başlar ve yaş ilerledikçe gelişir. Kitap okuma alışkanlığı, çocukların yeteneklerinin gelişmesine, yaratıcılıklarının artmasına, dil kullanma becerilerinin gelişmesine yardımcı olur. Çocukların erken dönemde kitapla tanışmaları onların kitap dostu yetişkinler olarak büyümesini sağlayacaktır.

Ayça Bahar BAKKALOĞLU

Okul Öncesi Eğitim Uzmanı

Kaynaklar:

Okul Öncesi Dönemdeki Çocuklar İçin Kitap Seçimi ve Okuma Alışkanlığı Yrd.Doç.Dr.Ebru Deretarla GÜL

http://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/Resimli%20%C3%87ocuk%20Kitaplar%C4%B1.pd

323
0
0
Yorum Yaz